Dziennik Gniewski 1930, R. 2, nr 22 - przedruk w roku 1930 z "Pielgrzyma" z 1920 roku:
Pelplin przed 10 laty
"Pielgrzym" nr. 19 z dnia 30 stycznia 1920 tak przedstawia niezapomniane chwile wkroczenia wojsk polskich:
O godzinie 7.30 kapela składająca się z 12 chłopa zagrała z wieży Katedry kilka pieśni narodowych, dając tem dowód, że nadeszła wreszcie godzina szczęścia i swobody, oczekiwana tak gorąco przez całe pokolenia nasze.
(...)
Na załączonej stronie znajduje się w dzienniku przedruk z "Pielgrzyma" dotyczący Tczewa, ale został już zamieszczony na forum w temacie U progu niepodległości jako przedruk z "Pielgrzyma" w "Pielgrzymie".
W artykule poniżej niewymieniony z imienia i nazwiska prezydent Rzeczypospolitej Ignacy Mościcki, bezpartyjny ale powiązany z sanacją, z wizytą w Pelplinie:
Dziwna sprawa, ciekawe na ile to stronniczy artykuł, nie chciał ożenku to nie chciał, po co drążyć, no chyba że chodzi o przekaz propagandowy że w Niemczech brandenburskich kariery nie zrobisz.
Gazeta Toruńska 1913, R. 49 nr 53
— Pelplin. Robotnika Bernarda Chmieleckiego, który niedawno uciekł z Pelplina ze strachu przed ożenkiem, przyaresztowano w Seehausen w prowincji brandenburskiej za żebraninę i osadzono w więzieniu.
Gazeta Toruńska 1914, R. 50 nr 60 (sobota, 14 marca 1914 roku)
— Pelplin. W środę po południu odbyły się w Pelplinie uzupełniające wybory do rady gminnej, które zakończyły się zwycięstwem Polaków. Najpierw głosowali wyborcy trzeciej klasy, którzy wybierali tylko jednego zastępcę. Nasz kandydat p. Michał Czapiewski otrzymał 104 głosy, przeciwnik uzyskał tylko 40 głosów. Druga klasa wybierała trzech radnych. Nasi kandydaci pp.: Paweł Głowacki, Alojzy Bączkowski i Ignacy Trzyński otrzymali każdy 20 głosów, podczas gdy każdy z przeciwników otrzymał tylko 11 głosów. W pierwszej klasie przeszli trzej Niemcy: Böttcher, dr. Kolbe i Oswald; na każdego z nich padły dwa głosy. Tak więc Polacy-katolicy w Pelplinie mają i nadal w radzie gminnej znaczną większość.
Prusy Król. z Pomorzem.
— Pelplin. Urzędnik gospodarczy Blum i robotnik Jasch zbierali tu swego czasu składki, przedstawiając się jako tułacze z Prus Wschodnich i przedkładając sfałszowane papiery. Obecnie stawali za to przed starogardzką izbą karną, która skazała każdego na rok domu karnego i sześć tygodni aresztu.
Szkoda że nie ma tematu "Pelplin pierwszowojenny" i tu wklejam kolejny artykuł:
Gazeta Toruńska 1916, R. 52 nr 57
- Pelplin. W pierwszych miesiącach wojny donoszono z pola walki, że pomocnik kupiecki p Józef Gajewski z Pelplina poległ na wschodniem polu walki. Tymczasem teraz po półtora roku otrzymał jeden z jego przyjaciół odeń wiadomość, że dostał się do niewoli rosyjskiej i przebywa w poludniowo zachodniej Rosji.
Znaleziona na ebay mitgliedsausweis (legitymacja / książeczka członkowska) nr 38 organizacji Jungdeutsche Partei für Polen (JDP) – Młodoniemieckiej Partii w Polsce (tłumaczenie: chat gpt).
To Mitgliedsausweis (legitymacja / książeczka członkowska) nr 38 organizacji Jungdeutsche Partei für Polen (JDP) – Młodoniemiecka Partia w Polsce.
Ortsgruppe Pelplin – lokalna grupa w Pelplinie
Rok: 1934
W środku widzisz hasło: „Nichts für uns, alles für unser Volk!” („Nic dla nas, wszystko dla naszego narodu”) – bardzo charakterystyczne dla nacjonalistycznych ruchów niemieckich.
Znaczki po lewej to opłacane składki członkowskie (Monatsbeitrag).
Dlaczego taka partia działała w polskim Pelplinie?
Bo po 1918 r. w II RP istniała liczna mniejszość niemiecka, także na Pomorzu:
Pelplin był polski od 1920 r.,
ale mieszkało tam (i w okolicy) sporo Niemców – urzędników, rzemieślników, kolejarzy, kupców, duchownych.
Prawo II RP zezwalało mniejszościom narodowym na własne partie i organizacje.
Jungdeutsche Partei für Polen działała legalnie w latach 1931–1939.
Czym była Jungdeutsche Partei für Polen?
To nie była „zwykła” partia:
skupiała radykalnie nacjonalistycznych Niemców w Polsce,
była silnie inspirowana ideologią nazistowską (choć formalnie działała w innym państwie),
prowadziła:
germanizację środowisk lokalnych,
indoktrynację młodzieży,
działalność wyraźnie antypolską.
Po 1933 r. (dojście Hitlera do władzy) JDP stawała się coraz bardziej narzędziem wpływu III Rzeszy.
Znaczki składkowe → regularna, zorganizowana działalność
Pelplin → dowód, że takie struktury istniały nawet w małych, wyraźnie polskich miastach
Podsumowanie
Tak – to karta członkowska niemieckiej partii działającej w Polsce Nie ma sprzeczności z polskością Pelplina Dokument jest autentycznym śladem działalności niemieckiego nacjonalizmu w II RP Historycznie – dość wrażliwy i interesujący obiekt kolekcjonerski
Załączniki
Mitgliedsausweis Nr. 38 Jungdeutsche Partei für Polen Ortsgruppe Pelplin 1934
Mitgliedsausweis Nr. 38 Jungdeutsche Partei für Polen Ortsgruppe Pelplin 1934
Mitgliedsausweis Nr. 38 Jungdeutsche Partei für Polen Ortsgruppe Pelplin 1934
Pocztówka przedstawiająca:
- pałac biskupi,
- kurye kanonickie,
- dom chorych św. Józefa i kaplica,
wysłana przez posługującą się językiem niemieckim Niemkę Helenę (Helene) do siostry w dniu 20 maja 1898 r.:
Tak – to karta członkowska niemieckiej partii działającej w Polsce
