Forum Dawnego Tczewa

Pierwszy kościół zwany szpitalem św. Jerzego (z racji wykorzystywania go jako lecznica dla chorych na trąd) powstał w pokrzyżackiej kaplicy przy dzisiejszym placu Marszałka Piłsudskiego lub na terenie cmentarza ewangelickiego. Niestety 1626 roku podczas wojen szwedzkich kaplicę zniszczono lub rozebrano, ale już w 1635 dzięki zezwoleniu króla Władysława IV Wazy wyznawcy reformy Lutra przejęli i przemianowali na kościół św. Jerzego pokrzyżacki spichlerz starościński zwany joannickim (od zakonu rycerskiego, który miał w okolicy duże posiadłości do 1370 roku). Była to budowla w części murowana, ale w większości z pruskiego muru, miała smukłą drewnianą wieżyczkę z trzema dzwonami (wieżę zniszczono podczas kolejnej wojny szwedzkiej). Przy parafii działała szkoła i niewielki cmentarz. Spichlerz znajdował się przy Krótkiej 4, wielokrotnie niszczony i odbudowywany użytkowany był przez długie lata.
Z braku pieniędzy kościół przy ulicy Krótkiej popadał w ruinę.

Ks. Mettenmeyer przejął parafie w roku 1838, gdy kościół (FARA) zawalał się wprost i wskutek tego odprawiały się nabożeństwa przez lat jedenaście to jest od 14 listopada 1830 roku, do grudnia 1841 roku w kościele podominikańskim, który to został po usunięciu Dominikanów i konfiskacie kościoła w roku 1818 oddany gminie katolickiej, Niestety wtenczas właśnie uległ zupełnemu zniszczeniu kościół luterski a dawny spichlerz komturski przy końcu ulicy Rybackiej położony, ponad Wąską, gdzie obecnie p. Struczyński wybudował swój dom.
wg książeczki "FARA ŚW. KRZYŻA W TCZEWIE" 1939 rok

Po kościele został jedynie cmentarz i dzwon, który skonfiskował Magistrat. Ów dzwon trafił później do Fary, można go było poznać po napisie "Helb Gott, Maria beroth, S. Anna lebs droth"
W 1839 roku (lub jak podaje inne źródło w 1853 roku) zakupiono z funduszy podarowanych przez króla Wilhelma IV gotycki kościół podominikański, wtedy św. Mikołaja (parafia katolicka sprzedała budowlę ponieważ potrzebne były pieniądze na remont Fary). Dzisiejszy kościół św. Stanisława Kostki służył protestantom jako świątynia św. Jerzego do roku 1945.

Tutaj tylko dopowiem, że znając bardzo silne tradycje kontynuacyjne w przypadku świątyń chrześcijańskich, można stawiać hipotezę, że pierwszy kościół świętego Jerzego znajdował się na miejscu dzisiejszej kaplicy ewangelickiej. Stał na pewno gdzieś na terenie cmentarza ewangelickiego (w jego XIX wiecznych granicach), bo cmentarz ten to dawny cmentarz przyszpitalny, przy którym stała pierwotna świątynia św. Jerzego. Tym samym jest to też najstarsza, czynna ciągle nekropolia tczewska.

zet48 pisze:W 1839 roku (lub jak podaje inne źródło w 1853 roku) zakupiono z funduszy podarowanych przez króla Wilhelma IV gotycki kościół podominikański, wtedy św. Mikołaja (parafia katolicka sprzedała budowlę ponieważ potrzebne były pieniądze na remont Fary). Dzisiejszy kościół św. Stanisława Kostki służył protestantom jako świątynia św. Jerzego do roku 1945.

Potwierdzeniem tego, że kościół ten był świątynią ewangelicką jest szkic ze strony Muzeum Architektury Berlina, który zatytułowany jest: "Kościół Mariacki, Marienburg. Kościół ewangelicki, Dirschau.", z chyba 1858 r.

"Niestety wtenczas właśnie uległ zupełnemu zniszczeniu kościół luterski a dawny spichlerz komturski przy końcu ulicy Rybackiej położony"
Oto zdjęcie miejsca gdzie był kościół a potem szkoła

Czy to budynek stojący kiedyś na wprost "schodów traktorzysty" ?

zet48 pisze:Czy to budynek stojący kiedyś na wprost "schodów traktorzysty" ?

Tak, teraz wybudowali tam przedłużenie budynku "synagogi"

Czyli na "dawnym szalecie" ...wydaje mi się że kościół św. Jerzego stał trochę bliżej narożnej baszty

zet48 pisze:Czyli na "dawnym szalecie" ...wydaje mi się że kościół św. Jerzego stał trochę bliżej narożnej baszty

Musielibyśmy odtworzyć w wyobraźni zabudowę Tczewa z tamtego okresu. Informacje podał mi kiedyś p. Zaczyński

Na miejscu ze zdjęcia z zeszłym roku odkopano średniowieczny szalet ...więc kościół musiał stać w innym miejscu.

Nie wiem czy to wiarygodne źródło ale dowodzi na to że kościół stał bardzo blisko narożnej baszty Dodam tylko że dom Struczyńskich stoi do dnia dzisiejszego ...to kamienica przy ul. Krótkiej 5 ...Kościół św. Jerzego moim zdaniem stał na podwórzu tego domu i/lub na części działki jaką kamienica zajmuje.

zet48 pisze:kościół stał bardzo blisko narożnej baszty

Oczywiście, że tak, co potwierdza poniższy plan