Forum Dawnego Tczewa

Często zdarza mi się przemykać przez Nową Cerkiew na południe od Pelplina, przypadkowo miałem ze sobą aparat - pokazuję "plon" w postaci spostrzeżeń z dzisiejszej pięciominutowej wizyty w tej wsi:

Krzyż na kilkumetrowej wysokości postumencie z 1868 roku. Nie podam teraz źródła, ale wydaje mi się że czytałem, że miało to być upamiętnienie upadłego powstania sprzed pięciu lat (albo mylę coś z jakąś okoliczną parafią ...).
Oczywiste dla tczewiaków jest, że uwagę przykuwa typowa dla "naszych" mostów z tamtej epoki żółta cegła:
...występująca też w kaplicy cmentarnej:
Wokół kościoła - cmentarz z wieloma ciekawymi, dość wiekowymi mogiłami, w tym tytularnego biskupa flawiadeńskiego - Zielu - pomóż - Jana Trepnaua:
... z dość ciekawą formą korekty ortograficznej :
A na kościelnej wieży oprócz krzyża... nie kogutek (co jest tu i ówdzie popularne) a... gryf, jeszcze przedrozbiorowy... :

A mogę ja? Znalazłam odpowiedź w starej gazecie (znowu ).
http://kpbc.umk.pl/dlibra/plain-content?id=63455" onclick="window.open(this.href);return false;

.

Dzięki skutecznym poszukiwaniom Zuni wiemy teraz, że na wsi pod Pelplinem ponad sto lat temu pochowano tytularnego biskupa Cylicji - diecezji mieszczącej się na południu Turcji





Źródło: http://www.romanum.historicus.pl/cylicja_rzymska.html

To właśnie stamtąd, z Tarsu, pochodził nawrócony prześladowca chrześcijan, Święty Paweł:



Źródło: http://www.zgrodukingi.sacz.pl/?id=7262 ... lang_id=PL

Pozostaje pytaniem - co spowodowało, że syn kociewskiej ziemi został wyróżniony tym tytułem

Oprócz pochówków ludzi znamienitych można zobaczyć tam inne groby - oto nietypowa sytuacja, wciąż utrzymywany grób, w którym najprawdopodobniej spoczywa niemiecki żołnierz poległy podczas rosyjskiej ofensywy na naszych ziemiach późną zimą 1945 roku:

be-good pisze:Pozostaje pytaniem - co spowodowało, że syn kociewskiej ziemi został wyróżniony tym tytułem

Ja bym z tym "wyróżnieniem" tak nie przesadzał . Zasadą w Kościele jest, że podczas świeceń biskupów pomocniczych (sufraganów) otrzymują oni od papieża (podobnie jak wysocy urzędnicy papiescy) biskupstwo tytularne już nie istniejącej diecezji. Miało to związek z opuszczaniem swoich siedzib przez biskupów ziem podbijanych przez Arabów w VII-VIII wieku.

Przykładowo - biskup pomocniczy senior diecezji pelplińskiej Piotr Krupa jest biskupem tytularnym Aquae Albae w Byzacenie (dzisiaj Tunezja).

Nowa Cerkiew - Kościół Parafialny p.w. Wniebowzięcia NMP z XIV w.

Podobno jeden z żyrandoli w kościele został wykonany z łusek pocisków z II wojny światowej - ale nigdy nie miałem możliwości rozejrzenia się wewnątrz tej świątyni.

Na cmentarzu zobaczyliśmy dziś dwie wiekowe informacje dotyczące producentów nagrobków - prawie stuletnia aluminiowa tabliczka producenta z Czerska, bardzo ciekawa z powodu językowej mieszanki i nazwy LUBIANKA kojarzącej się nam dziś z miejscem zgoła innym niż Czersk:
Krzyż stojący w Nowej Cerkwi wyprodukowany w Gdańsku:
Ten sam producent (Dreyling z Gdańska) firmował cokół pelplińskiego krzyża pokazanego w tekście Mateusza Zielińskiego w Tekach Kociewskich 5 na stronie 92.
Z Marienburg.pl linkuję inne wytwory Dreylinga, patrz: http://www.marienburg.pl/viewtopic.php? ... sc&start=0 :

Kapliczka rodu Pomierskich

wg Bogdana Bielińskiego - artykuł "Cmentarze parafii Nowa Cerkiew"

"Nie jedyny to "darunek" tej rodziny dla nowocerkiewnego cmentarza, bowiem to oni w 1868 roku ufundowali kapliczkę w kształcie okrągłej kolumny z cegieł.
Ufundowano ją w dowód wdzięczności za uratowanie życia i szczęśliwy powrót z powstania stycznowego w 1863 roku. Podczas renowacji w 1995 roku, w jej głównej kopule odkryto podniszczone dokumenty, w tym list erekcyjny i listę osób, którym nie było dane wrócić do rodzinnej wioski, a wśród nich czytelne imię i nazwisko Jakuba Pomierskiego".

Z tego samego źródła kilka słów więcej o rodzie Pomierskich:

"Z nadziemnych budowli tej nekropolii wyróznia się grobowiec i kapliczka rodu Pomierskich ( patrz fot. be-good), którzy zapisani są w parfialnych księgach po raz pierwszy w XVIII wieku. Brak inskrypcji w grobowcu uniemożliwia odniesienie się imienne do konkretnych osób z tej rodziny. Jedynie zachowany i luźno postawiony w nim krzyż (patrz zdjęcia) pozwala zidentyfikować osobę Piotra (Piotera) Pomierskiego, na którym ponadto widnieje jeszcze nazwisko Stanisława i Rozalii Kozłowskich.
Piotr Pomierski jest fundatorem kaplicy "Wniebowzięcie NMP" nad bocznym wejściem w kierunku plebanii, o czym świadczy napis "Na pamiątkę darunek od p. Pomierskiego z Rombarka. Rok 1869". Kaplica ta była później wykorzystywana na kostnicę, bowiem brak było takiego obiektu, a to z winy wybuchu drugiej wojny światowej.
Rodzina Pomierskich osiadła w Nowej Cerkwi - jak już wspomniano wyżej - najprawdopodobniej w XVIII wieku, w następnym wieku Piotr Pomierski wżenił się na gospodarstwo w pobliskim Rombarku, poślubiając pannę Nadolską. Z tego rodu pochodzi ksiądz Aleksander Pomierski (1816-1889), były proboszcz w Subkowach".
W swym artykule Bogdan Bieliński wspomina także o "Janie Kantym Pomierskim (1855-1926), stomatologu, wybitnym przedstawicielu gdańskiej Polonii, współzałożycielu i pierwszym prezesie Towarzystwa Przyjaciół Nauki i Sztuki, a także członku Rady Głównej Związku Towarzystw Polskich w Gdańsku. Jego życiorys do "Polskiego Słownika Biograficznego" opracował znany pomorzoznawca A. Bukowski".


Podaję odpowiedź na pytanie kolegi, czy jeden z żyrandoli w kościele jest wykonany z łusek po nabojach?

W artykule Magdaleny Tkaczy pt.: " Wieża odkryła tejemnicę. Nowa Cerkiew. Podczas remontu kościoła znaleziono średniowieczne malowidła"

"Nie lada wyzwanie czeka konserwatorów, ale i historyków, przy renowacji żyrandola. Ofiarowano go Matce Boskiej w 1870 roku, widnieją na nim nazwiska ofiarodawców. Co ciekawe i intrygujące, do robienia świeczek znajdujących się na żyrandolu użyto łusek po nabojach.
Prawdopodobnie z tych naboi Niemcy strzelali do ludzi, mieszkańcy zbierali je a następnie umieszczali na żyrandolu, robiąc z nich oprawki do świeczek.
Nie wiadomo dotychczas w jakim celu to robiono. Prawdopodobnie po to, by upamiętnić ofiary, które zginęły od kul. Warto również dodać, że ci którzy zbierali łuski byli narażeni na utratę życia, było to bowiem zabronione".

no i jeszcze jedno znalezisko rodzinne ;-)

Ponownie chodzi o Antoniego Rogowskiego, brata dziadka.

Robiac porządki w mieszkaniu po babci znalazłam pamiątkę 1 komunii świętej ( w sumie to tak na czasie ) z 1939 r. właśnie z Nowej Cerkwi



mam nadzieje, ze podpis jest widoczny. Generalnie na żywo jest wyraźniejszy ;-)

Prawie dokładnie rok temu, dzień po ognisku na wojskowych terenach, samochód pełen Forumowiczów DeTe dojechał na rogatki Nowej Cerkwi i napotkali oni tam podobne pamiątki na ścianach wyludnionych domów:


CZYTAJ: viewtopic.php?p=24654#p24654" onclick="window.open(this.href);return false;

Byłem tam przed paroma dniami...niestety dach na tym domku już się całkiem zawalił.