Forum Dawnego Tczewa

W drodze pod Grunwald rok temu zahaczyłem o Prabuty. Mimo, że "wyzwalanie" Riesenburga w 1945 r. straszliwie okaleczyło miasto (zniszczone w 90 proc.), do dnia dzisiejszego zachowało się jeszcze kilka ciekawych zabytków. (kurcze, mam wrażenie, że już o tym pisałem )

Zaczynamy od XIV-wiecznej Bramy Kwidzyńskiej, wchodzącej w skład dawnych murów obronnych miasta. Od 1908 r. do początku lat 60. XX w. pełniła ona funkcję wieży wodociągowej. Na jednym ze zdjęć widzimy kamienny herb Prabut. Nawiązuje on do niemieckiej nazwy miasta – Riesenburg. Riese znaczy olbrzym, zaś burg – miasto, symbolizowane przez zamek.

(wszystkie stare zdjęcia użyte w tym wątku pochodzą ze strony http://www.riesenburg.nstrefa.pl" onclick="window.open(this.href);return false;)

Gotycka konkatedra diecezji elbląskiej pw. św. Wojciecha powstała na przełomie XIV i XV w. Spalona w 1945 r. przez Sowietów pozostawała w stanie ruiny aż do lat 1980 – 1983. Niestety za mojego pobytu jej wnętrze było zamknięte (podobno tamtejszy ks. proboszcz nie lubi turystów).
W latach 1378-1402, z fundacji biskupa pomezańskiego Jana I Mnicha, za murami Prabut wybudowano kaplicę pw. Najświętszej Marii Panny, nazwaną w późniejszych czasach kościółkiem polskim. Dzisiaj mieści się w niej izba pamiątek.

Powstała w 1900 r. fontanna Rolanda w Prabutach pierwotnie ozdabiała jeden ze skwerów w centrum Berlina. W 1929 r. sprowadzono ją do Prabut. Ozdabiają ją postacie lwów, a od września tego roku po 66 latach nieobecności na jej szczyt powróciła rzeźba Rolanda.

Zamek w Prabutach powstał jako jedna z siedzib biskupów pomezańskich. Budowa ruszyła w latach 1276 - 77 i była kontynuowana do lat. 40. XIV wieku. Uznawano go za jeden z najpiękniejszych zamków w całych Prusach. Zespół zamkowy składał się z zamku wysokiego i podzamcza. Główny budynek na rzucie prostokąta miał trzy skrzydła oraz pięć wież (dziedziniec zamykał mur z brama wjazdową). Po bitwie grunwaldzkiej stał się główną rezydencją biskupią, zastępując tym samym zamek biskupi w Kwidzynie (dziś nie istniejący; nie mylić z wciąż zachowanym zamkiem kapitulnym!). Niestety historia i los obeszły się z warownią surowo. W wyniku grabieży i pożarów (1414, 1422, 1628, 1688, 1787) z zamku zachowały się tylko piwnice skrzydła zachodniego (pod ziemią) oraz fragmenty murów oporowych.

W miejscu zamku powstaje jego makieta. Jej autorem jest Włodzimierz Wiśniewski (jest on także autorem makiety przedwojennych Prabut, którą można zobaczyć w wspomnianej już Bramie Kwidzyńskiej). Zamek powstaje przede wszystkim z ok. 100 tys. cegiełek i styropianu. Będąc w Prabutach miałem okazję podpatrzeć pana Włodzimierza przy pracy i zamienić trochę więcej niż parę zdań o samym zamku (dość szybko zboczyliśmy na temat tczewskiej warowni) i historii Prabut. To prawdziwy pasjonat!