Forum Dawnego Tczewa

Jadzia pisze:

Po wyzwoleniu cmentarz okrojono o partie północne, przekształcając je w 1973 r. w park miejski. Zniszczono wtedy pomnik nagrobny inż. Schinza, niemieckiego autora dokumentacji projektowo-kosztorysowej budowy mostów kolejowych na Wiśle pod Tczewem.

"Groby i cmentarze na Kociewiu (Przyczynki do dziejów)" - Józef Milewski, 1993 r.

Partie północne to prawie cały park

Można byłoby postawić tablicę pamiątkową (w parku) poświęconą inż. Schinzowi, lecz zapewne wiązałoby się to z ogromnymi kontrowersjami.

Proszę o odpowiedzi po godzinie 21:00 w niedzielę, o jakiego słowiańskiego księcia tu chodzi?:

Chodzi o księcia Jaxa von Köpenick, który w 1157 r. uciekał przez Havel,w dowód wdzięczności za jego uratowanie, zmienił wyznanie na chrześcijańskie i zawiesił jego tarczę (Schild) i róg (Horn) na drzewie,dlatego Schildhorn.

D.W.
[zaakceptowany][/zaakceptowany]

Ramses74 pisze:Chodzi o księcia Jaxa von Köpenick, który w 1157 r. uciekał przez Havel,w dowód wdzięczności za jego uratowanie, zmienił wyznanie na chrześcijańskie i zawiesił jego tarczę (Schild) i róg (Horn) na drzewie,dlatego Schildhorn.

D.W.

Odpowiedź na pytanie "jaki to książę" jest jak najbardziej poprawna.
Tak, to Jaksa z Kopanicy władający swego czasu na obrzeżach dzisiejszego... Berlina.



Friedrich August Stüler, architekt naszego mostu, był ponad 160 lat temu twórcą tego pomnika.
Stüler chciał na szczycie kolumny umieścić gryfa, pomorskie zwierzę herbowe, ale osobista interwencja Fryderyka Wilhelma IV twierdzącego, że "będzie tam krzyż, albo nic nie będzie" okazała się rozstrzygająca.
Oto odręczny szkic krzyża wykonany samego króla pruskiego Fryderyka Wilhelma IV:



Źródło: http://de.wikipedia.org/wiki/Schildhorn

Proszę o odpowiedzi po godzinie 21:00 w poniedziałek:

Pałacyk znajduje się w Rokosowie, a ten marszałek, to Konstanty Rokossowski
[zaakceptowany][/zaakceptowany]

Zgadza się, to pałac z Rokosowa z Wielkopolski projektowany niedługo przed budową naszego mostu i dworca. Marszałek Rokossowski wywodził się ze szlacheckiej rodziny, która wywodziła się z tej miejscowości.
A projekt opłacony przez Józefa Mycielskiego sporządził "nasz" Fryderyk August Stueller.



PATRZ: http://www.staff.amu.edu.pl/~gmazurek/zpd/roko.htm

Tak samo jak w przypadku Pałacu Radolińskich w Jarocinie:



Patrz: http://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%82ac ... _Jarocinie

Być może odpowiedzi na pytania dotyczące naszych wieżyczek są zawarte właśnie w rokosowskich basztach?

Wiadomość o tym, że Lentze "bawił w Czczewie spozimku" nie jest tu tak ciekawa jak to, że możemy przeczytać w języku polskim ówczesną prasową informację o tym, jak przedstawiały się pierwotne plany budowy tczewskiego mostu:


viewtopic.php?p=1217#p1217" onclick="window.open(this.href);return false;
P.S. "Spozimek" to w starym polskim i w gwarach to samo co wczesne przedwiośnie.

mirza3 pisze:Mimo wszystko, może jednak możnaby odszukać chociażby miejsce pochówku uzdolnionego inżyniera.

Jadzia pisze:

Po wyzwoleniu cmentarz okrojono o partie północne, przekształcając je w 1973 r. w park miejski. Zniszczono wtedy pomnik nagrobny inż. Schinza, niemieckiego autora dokumentacji projektowo-kosztorysowej budowy mostów kolejowych na Wiśle pod Tczewem.

"Groby i cmentarze na Kociewiu (Przyczynki do dziejów)" - Józef Milewski, 1993 r.

Godne zapamiętania historyczne wydarzenia z dziejów Tczewa, zebrane przez dr. Preussa w jego opracowaniu wydanym w 1860 r. z okazji jubileuszu 600-lecia miasta, uwieńczone zostały przez autora szczegółowym opisem konstrukcji oraz przebiegu budowy mostu przez Wisłę. Przedstawione zostały również sylwetki jego głównych budowniczych, w tym Rudolfa Schinza:

Inżynier Schinz miał znaczące zasługi przy budowie stalowej konstrukcji. Od niego pochodzą dogłębne obliczenia, które były podstawą tej budowy. Określił on również krzywą, jaką miał przyjąć most po usunięciu rusztowań. Tragiczny przypadek zdarzył się w nocy 8 października 1855 i zmarł on nagle na apopleksję.
Kilka dni później most wisiał swobodnie od filara do filara dokładnie w linii jaką Schinz wcześniej wyznaczył. Pomnik z polerowanego granitu, jaki rząd królewski w tych dniach wznieść nakazał, oznacza jego grób na ewangelickim cmentarzu.

Nieocenionej drobiazgowości dr. Preussa zawdzięczać możemy również szczegóły dotyczące miejsca zamieszkania oraz śmierci utalentowanego inżyniera:

Schinz zmarł w swoim mieszkaniu w domu nr 37. Urodził się w roku 1813 w Zurichu w Szwajcarii, miał zatem dopiero 42 lata.

(tu mała korekta - rzeczywista data urodzenia Schinza to 17 kwietnia 1812 r.)

Poszukiwania domu nr 37 prowadzą do obecnej ul. Chopina. Wg "Księgi gruntowej" znajdowały się tam parcele o numerach od 35 do 45. Pomocny jest tu plan Tczewa z połowy XIX w. sporządzony dla celów niedoszłej do skutku budowy koszar. Nr 37 posiadała przedostatnia parcela po zachodniej stronie ulicy, czyli obecna Chopina 4. Na załączonym do opracowania dr Elizabeth Kloss planie miasta autorstwa mistrza budowy dróg Kawerau'a, ostatnia parcela po zachodniej stronie ulicy oznaczona jest błędnie jako nr 36. Sprawa nie jest jednak tak prosta, gdyż numeracja ta uległa zmianie w okresie późniejszym niż objęty przez "Księgę gruntową". Wcześniejsze parcele nr 35 i 36 uległy połączeniu, a powstała działka zachowała nr hipoteczny 35 - obecna Podgórna 7. Nr 36 przeszedł na obecną Chopina 4, a nr 37 uzyskała Chopina 5. Informacje o numerach hipotecznych tych parceli pochodzą ze studium historyczno-urbanistycznego autorstwa Zbigniewa Nawrockiego. Ścisłej odpowiedzi na pytanie, który dom miał na myśli dr Preuss, można by udzielić po stwierdzeniu, w którym roku dokonała się zmiana numeracji.

Biorąc pod uwagę, że opis stanu własnościowego przedstawiony w "Księdze gruntowej" kończy się wraz z wiekiem XVIII, można dać hipotetyczną (lecz nie hipoteczną) odpowiedź, że dr Preuss pisał o posesji przy Chopina 5.
Dodatkową przesłanką jest fakt, że "Księga gruntowa" opisuje stojący tam dom jako "I klasy", a przy Chopina 4 jako "II klasy". Nie bez znaczenia może też być, że właścicielem posesji przy Chopina 5 w latach 1825-1834 był rajca Carl Jakob Preuss.

Na zakończenie warto podkreślić, że istniejące obecnie budynki na obydwu działkach - Chopina 5 jak i Chopina 4, pochodzą z 4 ćwierci XIX i pewnie poza piwnicami nie mogą mieć wiele wspólnego z domem, w którym mieszkał i zmarł Rudolf Eduard Schinz.

"... Pomnik z polerowanego granitu, jaki rząd królewski w tych dniach wznieść nakazał ..." nie przetrwał realizacji "ambitnych" planów utworzenia parku Kopernika, do jakiej doszło w nie tak odległych przecież latach.
Warto by więc może upamiętnić dokonania utalentowanego Szwajcara w miejscu, w którym śmierć związała go z Tczewem na zawsze.

P.S. Podziękowania dla emki i Sekcji Historii Miasta.