Forum Dawnego Tczewa

Wydaję mi się że ta tablica pojawiła się już w temacie zagadek
Mam pytanie czy był tam też prom?

Odgrzewam kotleta

W łapki wpadła mi seria książek "Wolne Miasto Gdańsk - przewodnik po mieście" autorstwa Wojciecha Gruszczyńskiego. W II części czytamy:


„Traktat wersalski bardzo ogólnie określał przebieg granicy Wolnego Miasta Gdańska, jej dokładnym określeniem zajmowała się międzynarodowa komisja. Proces wyznaczania granic pomiędzy Wolnym Miastem a Polską trwał długo i nie był pozbawiony dramatycznych wydarzeń. Obok protestów ludności zamieszkałej w bezpośrednim sąsiedztwie granicy, a należy pamiętać, że często rozdzielała ona posiadłości rolne, zdarzył się również przypadek siłowego przesunięcia już ustalonej granicy. Sytuacja taka zaistniała na mostach w Tczewie. Traktat wersalski stanowił, że granica państwowa będzie przebiegała tutaj „głównym żeglugowym korytem Wisły”, czyli innymi słowy – przez środek mostów. Nie było to po myśli władz polskich. Na początku 1920 roku polskie oddziały wojskowe przekroczyły granicę, zajęły przyczółki mostu po gdańskiej stronie i przesunęły tam słupy graniczne.
Pomimo ostrej reakcji pełnomocnika głównych mocarstw sprzymierzonych i stowarzyszonych oraz protestów władz gdańskich wojsko polskie nie wycofało się z gdańskiego przyczółka i pozostało tam do września 1939 roku.”


Ot, tak ciekawostka. Dodam, że na kolejnej stronie książki pojawiło się zdjęcie znane nam z innego wątku http://www.dawnytczew.pl/forum/viewtopi ... 685#p10685" onclick="window.open(this.href);return false;

Jadzia teraz wiem skąd wzięła się legenda o dzielnych polskich żołnierzach przesuwających granicę na przekór mocarstwom
Usłyszałem to od pewnej osoby, która zarzekała się że to prawda i dawała sobie "pociąć głowę w talarki" teraz już może to zrobić
Oczywiście musimy teraz rozstrzygnąć czy to prawda czy kolejny mit historyczny
Daje1000 DT za obalenie/potwierdzenie tej informacji

LukaszB pisze:Jadzia teraz wiem skąd wzięła się legenda o dzielnych polskich żołnierzach przesuwających granicę na przekór mocarstwom

Bardzo dobre sformułowanie - "przeciw mocarstwom" - bo jeśli dokonały tego jednostki polskiego wojska, musiały najprawdopodobniej skierować broń przeciwko Anglikom, Francuzom lub Włochom (a już na pewno działać naruszając ich misję w ramach Komisji Międzysojuszniczej od końca stycznia 1920 roku).

Bo wojskowych niemieckich formacji na przejmowanych obszarach, jak i w Gdańsku (od 9 lutego 1920), jak rozumiem, wówczas nie było?

Patrz:
http://www.marienburg.pl/viewtopic.php?t=8154

Trzy kawy wypite zbyt późno Dorzucę jeszcze dwie wzmianki o granicy (żadnych "dzielnych polskich żołnierzach przesuwających granicę" nie spotkałam )

Z "Historyczne mosty w Tczewie":

Po zakończeniu I wojny światowej granice państw zostały zmienione zgodnie z postanowieniem Traktatu Wersalskiego. Miasto Tczew po wschodniej stronie Wisły stało się od roku 1920 znowu polskie. Obszar pomiędzy Wisłą a Nogatem został włączony do Wolnej Strefy. Rzeka Nogat wytyczyła granice dla Prus Wschodnich. Granica pomiędzy Polską, a Wolnym Miastem Gdańsk biegła przez środek rzeki Wisły z małym wyjątkiem: w Tczewie granica obejmowała dwa mosty i biegła na wschodnim brzegu rzeki, tak że obydwa mosty przydzielone zostały do terenów polskich.

Z "Mosty obronne na Dolnej Wiśle" (Ziółkowski):

Gdy Tczew stał się miastem polskim, władze wojskowe urządziły w czerwonej bramie od strony Lisewa specjalną wartownię. Bramy zamykano zaporami z szyn, bowiem mosty w Tczewie łączyły ziemie polskie z terenami Wolnego Miasta Gdańska.

A tu znane nam już zdjęcie ze zbiorów N.A.C. (bez daty), gdzie widzimy naszego Orzełka po stronie lisewskiej:

Dorzucam artykuł z "Gazety Gdańskiej" nr 283 z 8 grudnia 1920 r.

Mapka co prawda już się ukazała, ale nie w kolorze.

'od 1920 roku Wisła była granicą pomiędzy Polską a Wolnym Miastem Gdańskiem. Całe mosty zostały przyznane Polsce.'

z:
Massel Andrzej, Malinowski Maciej, Mosty na Wiśle w Tczewie [w:] Świat Kolei, 2001, nr 5
Affelt Waldemar, Most nad Mostami [w:] Spotkania z Zabytkami, 2010, nr 6

Aż wstyd, że dopiero teraz rozliczam się z zagadki
Zunia za materiał źródłowy tysiak, dziewczyny za wsparcie literatury po dwie stówy, a co mi tam
PS. Ciekawi mnie fragment .. "posiadłość gospodarza Wiensa, którą Polska odstąpiła Wolnemu Miastu w zamian za mosty tczewskie wraz z odpowiednimi terenami". Niezła musiał to być posiadłość

Sądząc z opisu to chodzi o teren na północ od wieży tranzystorowej na granicy Koźlin i Czatków. Co prawda na oko to jakieś 20 ha, więc obszar z dwa razy większy niż ten, który zajmował teren przekazany Polsce, jednak hektar pola uprawnego nie musiał równać się hektarowi z posiadłością w postaci dwóch mostów. No i notka z gazety nie jest super szczegółową informacją.