W Czersku byli także jeńcy cywilni – czyli cywile uwięzieni z różnych powodów. Trafił tam także Stanisław Gilowski, aresztowany za działalność w Polskiej Organizacji Wojskowej.spaff pisze: ↑17 lis 2025, o 21:39Przez obóz przewinęło się wiele narodowości, z których najliczniej występowali poddani cara. Pośród nich znajdowało się sporo Polaków. Dobitnie podkreśla to relacja legionisty Stanisława Gilowskiego: "W listopadzie 1916 roku nadszedł rozkaz z Gdańska, żeby cały obóz z Bytowa przenieść do Czerska. Więc jazda do Czerska, tutaj nowe katusze w norach podziemnych, w których setki Polaków pomarło"
https://fundacja100.pl/krzyz-i-medal-ni ... w-gilowski
Zajmę się omówieniem treści tablicy. Jak już pisałem – te liczby odnoszą się bardziej do liczby zmarłych w Kriegsgefangenenlager Czersk niż do liczby obecnie spoczywających na cmentarzu przyobozowym.
”3755 jeńców z armii rosyjskiej / (w tym wielu Polaków)”
Nic w tym dziwnego – początkowo trafili tam żołnierze wzięci do niewoli w Prusach Wschodnich. 2 Armia gen. Samsonowa składała się z jednostek Warszawskiego Okręgu Wojskowego, w których służyło sporo Polaków. W sierpniu 1914 zostały uzupełnione przez zmobilizowanych miejscowych rezerwistów. W Warszawie żegnano ich kwiatami. Armia Samsonowa została zniszczona m.in. w okolicach Działdowa / Soldau. 1 Armię gen. Rennekampfa zmobilizowano na terenie Wileńskiego Okręgu Wojskowego. Tam też było sporo Polaków.
"1106 Rumunów"
Rumuni byli traktowani gorzej niż Rosjanie. Był to odwet za przystąpienie Rumunii do wojny po stronie Ententy. 30.10.1883 Rumunia zawarła tajny traktat z Austro-Węgrami, do którego przystąpili także Niemcy. Był wymierzony w Rosję. Przedłużano go co trzy-pięć lat. Jednak w 1914 r. Rumunia ogłosiła neutralność, a po wygaśnięciu traktatu w 1916, podpisała porozumienie z Ententą. 27.08.1916 wypowiedziała wojnę swoim dawnym sojusznikom. Wywołało to wściekłość w Austro-Węgrzech i w Niemczech, które uznały Rumunów za zdrajców. Połączone wojska austro-węgierskie, bułgarskie i niemieckie zadały klęskę armii rumuńskiej, zajmując wiekszość jej terytorium. Jeńców rumuńskich traktowano bardzo brutalnie. W 1917 część z nich wysłano na zaplecze frontu zachodniego (Alzacja, Wogezy), gdzie w strasznych warunkach zostali zmuszeni do pracy w Kriegsgefangenen Arbeitskommandach. Ogółem na 150 000-200 000 jeńców rumuńskich zmarło ok. 41 000 jeńców. Ich śmiertelność w niemieckiej niewoli wynosiła 25%.
lub „jeńcy o nieznanej narodowości“ 
Całkiem ładnie rysował.