Ku pamięci... - inicjatywa Henryka Holwega

[zielu]

W ogrodzie jednego z domów na ul. Podwale w Gniewie stoi... prywatny pomnik. To inicjatywa śp. Henryka Holwega. Nie będę się rozpisywał kim jest ów człowiek i jak narodziła się idea powstania tego miejsca pamięci, ponieważ wszystko jest tutaj - http://gdansk.naszemiasto.pl/archiwum/5 ... _poprzedni" onclick="window.open(this.href);return false;

Tutaj wspomnienie o panu Henryku i jego zdjęcie z grobami legionistów na gniewskim cmentarzu - http://tczew.portalpomorza.pl/index.php ... &Itemid=34" onclick="window.open(this.href);return false;

Henryk Holweg pracował też przy powojennej odbudowie mostów w Tczewie. Niestety nie mogę znaleźć tekstu redakcyjnego kolegi, który przeprowadził z p. Henrykiem wywiad na ten temat...

[Krzyszwars]

Czy ten pomnik nadal istnieje ? Szkoda, że na ostatniej fotografii (pomnik4.jpg) śnieg zakrywa dwie tabliczki i dół tablicy z nazwiskami Czy ktoś posiada takie zdjęcie wykonane o innej porze roku ? Jest gdzieś w internecie ?

[spaff]

Wjadę tu z grubej rury, dzisiaj nie ma pomnika. Obawiam się że przez remont po inicjatywie może nie być śladu.

[spaff]

Jeśli dobrze rozumiem poniższy artykuł nazwiska można było (lub można wciąż) odczytać z tabliczek na cmentarzu katolickim w Gniewie. Można znaleźć te artykuły w internecie, ale wersja papierowa wygląda tak dokumentacyjniej ;)

Dziennik Tczewski, 2000, nr 34

(...)
Na przykład szeregowy Piotr Niewiarowski z IV Kompanii został przyjęty do szpitala 1 lipca 1920 roku. Zmarł na czerwonkę o godz. 5 rano 13 lipca 1920
roku. Pochodził z Gniewa. Na tę samą chorobę zmarł Włodzimierz Rekowski, szeregowy batalionu sztabowego, gniewianin, przyjęty do
szpitala 8 lipca 1921 roku, zmarł o godz. 10.00, 24 lipca 1921 roku. Miał zaledwie 21 lat. Jan Dominikowski, szeregowiec VI pułku w Starogardzie
Gdańskim, zmarł na pneumonię w gniewskim szpitalu, 10 grudnia 1920 o godz. 20.30.
(...)



Dodatkowo:

Dziennik Bałtycki, 2003, nr 116

(...)
Czytam nazwiska: Marian Marynowski, podporucznik, Jakub Kubasiak, plutonowy, Piotr Niewiarowski, żołnierz. Kolejne nazwiska i stopnie żołnierskie.
(...)





"Niestety" wszystkie wymienione nazwiska występują na zdjęciu czwartym.

[Krzyszwars]

Spaff – wielkie dzięki za te artykuły
Jest tam kilka informacji, które są dla mnie cenne. Irytuje mnie tylko nadużywanie lub błędne używanie takich określeń, jak „legioniści” i „piłsudczycy”.
„Nie można było głośno mówić o tym, że na gniewskim cmentarzu są groby legionistów.”
„Holweg już w 1996 roku rozpoczął starania o postawienie pomnika legionistom.”
„Oprócz pomnika konieczne jest odnowienie i zabezpieczenie grobów legionistów. Stwierdził, że dobrze jest , że ktoś chce uczcić pamięć o legionistach.”
„Strażnik przedwojennej tradycji – Piłsudczycy … w ogródku.”
„Słyszę, że w Gniewie nie lubią piłsudczyków, wolą hallerczyków, chociaż po tych pierwszych jest kilkanaście grobów na gniewskim cmentarzu.”
Nie będę więcej cytował, bo tego jest za dużo ...
Żeby było jasne – „legioniści” – to żołnierze służący ochotniczo w trzech brygadach Legionów Polskich z lat 1914-1917 (1918) walczący w składzie armii austro-węgierskiej. Byli jeszcze żołnierze Legionu Puławskiego (także ochotnicy) zorganizowanego po stronie Rosji. Tu nazwa "legionista" raczej się nie przyjęła. Należy także wspomnieć o Polakach z Légion Etrangѐre (francuska Legia Cudzoziemska) z których organizowano oddziały w Bayonne i Rueil. To byli rzeczywiście legioniści (i ochotnicy ), ale przylgnęła do nich nazwa „Bajończycy”. Już w WP nazwą „legionista” lub „starszy legionista” określano odpowiednio szeregowca i starszego szeregowca w dziewięciu pułkach piechoty Legionów. „Hallerczycy”, to żołnierze Armii Polskiej we Francji, od końca 1918 zwanej oficjalnie Armią Hallera. Później „podczepili” się pod tę nazwę członkowie Związku Hallerczyków, który przyjmował wszystkich byłych żołnierzy formacji dowodzonych przez Józefa Hallera. A więc legionistów II Brygady Legionów Polskich, żołnierzy II Korpusu Polskiego na Wschodzie (Kaniów), Armii Polskiej we Francji, 4 Dywizji Strzelców (Żeligowskiego) i 5 Dywizji Strzelców (tzw. dywizja syberyjska). Mamy jeszcze „Poznańczyków”, czyli żołnierzy Wojsk wielkopolskich – prawidłowa nazwa - Siły Zbrojne Polskie w byłym zaborze pruskim.
A wśród Hallerczyków i Poznańczyków legionistów i piłsudczyków było co kot napłakał Żeby było śmieszniej, to od lata 1919 r. było już zjednoczone Wojsko Polskie składające się głównie z żołnierzy z poboru. Czy to, że na jego czele stał Józef Piłsudski czyni z nich automatycznie „piłsudczyków” i „legionistów” ?
Wcale bym się nie zdziwił, gdyby na gniewskim cmentarzu nie było żadnego grobu legionisty lub piłsudczyka zmarłego w latach 1920-1921, a były „tylko” groby "zwykłych" żołnierzy Wojska Polskiego z okresu wojny polsko-bolszewickiej.
Zakładam zatem nowy temat - Gniew - groby żołnierzy WP 1920-1921
Acha, zapomniałem o "peowiakach" członkach Polskiej Organizacji Wojskowej. W 1918 także w większości weszli w skład WP. Możemy jeszcze dorzucić "Dowborczyków" (I Korpus Polski gen. Dowbor-Muśnickiego) i "Wermachtowców" lub "Beselerczyków" (Polska Siła Zbrojna / Polnische Wehrmacht).

[spaff]

No tym postem pokazałeś, że jesteś ostrym zawodnikiem - nie spodziewałem się :P
Może jutro uda mi się zachachmęcić w pracy by w trakcie przemieszczania się skoczyć na ten cmentarz.

[Krzyszwars]

Spaff - zapraszam na razie na spacer wirtualny Gniew - groby żołnierzy WP 1920-1921
viewtopic.php?t=5897#p67429
Będziesz wiedział na co zwrócić uwagę.