Wyspa Wróbla

Awatar użytkownika

Autor Tematu
Moderatorzy globalnizielu
Moderator
Moderator
Rajca
Rajca
Reakcje:
Posty: 2269
Rejestracja: 31 sty 2011, o 22:12
Lokalizacja: Tczew
Podziękował;: 54 razy
Otrzymał podziękowań: 61 razy
Kontakt:

Wyspa Wróbla

#1

Post autor: Moderatorzy globalnizielu » 8 maja 2018, o 21:31

Ciekawy tekst pojawił się niedawno na fanpage'u Zakładu Historii Krajów Bałtyckich Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Kopiuję w całości, bo od siebie nic mądrego w tym temacie już nie dodam ;).

WYSPA WRÓBLA (Insula Passerina) to nieistniejąca wyspa wiślana położona między Białą Górą a Tczewem, na wysokości miejscowości Mątowy Wielkie (niem. Montau) w dzisiejszej gminie Miłoradz. Informacje o niej przekazują wojskowe opracowania kartograficzne z czasów wojny polsko-szwedzkiej 1626-1635, autorstwa m.in. Fryderyka Getkanta. Ten inżynier w latach 1634-1639 wykonywał na zlecenie króla Władysława IV prace pomiarowe i fortyfikacyjne, a powstałe szkice i plany zgromadził w atlasie zatytułowanym „Topographia practica conscripta et recognita per Fridericum Getkant, mechanicum”. Atlas zawierający mapy jego autorstwa został wywieziony z warszawskiego Zamku Królewskiego w 1655 r. podczas „potopu szwedzkiego” i znajduje się obecnie w Archiwum Narodowym Szwecji (Riksarkivet). Dzięki edycji Karola Łopateckiego i Wojciecha Walczaka mapy z atlasu Getkanta dostępne są szerszemu gronu badaczy i amatorów historii.

Na mapie widoczna jest wspomniana wyspa oraz miejscowości Mątowy Wielkie (Montau) oraz Mała Słońca (Schlanz). Widoczne są szczegóły topografii terenu, sieci hydrograficznej, jak również scenki z życia codziennego (m.in. postać kopacza, charakterystyczna dla obszaru Żuław). Mapa datowana jest na 1635 r. To moment, kiedy wojska polskie wypierały umocnionych na Żuławach Szwedów. Plan ilustruje atak wojsk polskich dowodzonych przez Eliasza Arciszewskiego (K. Łopatecki, W. Walczak). Ukazany został ostrzał artyleryjski wokół głównego, czworobocznego szańca zwanego Nachteul („Nocna Sowa”). Ukazana została jednocześnie wieś parafialna Mątowy Wielkie, ogrodzona w całości płotem z gałęzi. Na planie widoczne są ostrzeliwane przez Szwedów pozycje wojsk polskich w Mątowach. Druga mapa nieznanego, szwedzkiego autora, będąca według Ryszarda Woźniaka niedoskonałym szkicem, stanowi potwierdzenie, że na Wyspie Wróblej istniały rozbudowane fortyfikacje polowe.

Bibliografia:
Ryszard Woźniak, Fortyfikacje w dawnych Prusach Królewskich w pierwszej połowie XVII wieku, Warszawa 1974, s. 130-134.
Karol Łopatecki, Wojciech Walczak, Mapy i plany Rzeczypospolitej XVII w. znajdujące się w archiwach w Sztokholmie, t. 1-2, Warszawa 2011.
Załączniki
31732505_2269120029783633_3655868394353029775_n.jpg
31682316_2269120156450287_5447207984114741582_n.jpg
31662136_2269120093116960_8515906690452710118_n.jpg
31648306_2269120083116961_8327326655552465834_n.jpg
31516833_2269120193116950_6875485757760529605_n.jpg
31506067_2269119976450305_2567860497409926166_n.jpg
31501338_2269119979783638_541304787442602215_n.jpg
31485980_2269120116450291_2083437887189517793_n.jpg
Za ten post autor Moderatorzy globalnizielu otrzymał podziękowania (total 4):
Administratorzyriot (9 maja 2018, o 00:23) • be-good (9 maja 2018, o 20:44) • LukaszB (12 maja 2018, o 18:32) • mirza3 (15 maja 2018, o 21:03)
Ocena: 57.14%
 
"Smoka pokonać trudno, ale starać się trzeba"

ODPOWIEDZ