Żydzi z Kolincza

Awatar użytkownika

Autor Tematu
be-good
Koordynator
Koordynator
Pisarz Miejski
Pisarz Miejski
Reakcje:
Posty: 4724
Rejestracja: 2 lut 2011, o 20:15
Znajomość języków obcych: English, Deutsch, Pусский
Lokalizacja: Najpierw Czyżykowo, potem Bajkowe, obecnie Górki, za jakiś czas - Rokitki :( ...
Podziękował : 124 razy
Otrzymał podziękowań: 93 razy
Płeć:
Kontakt:

Re: Żydzi z Kolincza

#11

Post autor: be-good » 23 kwie 2015, o 20:29

be-good pisze:(...)W szlacheckiej wsi Kolincz należącej do Władysława Bystrama na ogólną liczbę 313 mieszkańców, zdecydowana większość, bo aż 232 osoby, była Żydami(...)
Dziś pod wieczór trójka Forumowiczów dokonała tzw ménage à trois 8-) i podjechała na miejsce oznaczane na mapach jeszcze przed II wojną światową jako cmentarz (jego pozostałości) w Kolinczu.
Wikipedia pisze o nim:

Cmentarz żydowski w Kolinczu – kirkut społeczności żydowskiej niegdyś zamieszkującej Kolincz[1]. Został założony w XVII wieku. Miał powierzchnię 0,6 ha. Został zdewastowany, najprawdopodobniej podczas II wojny światowej. Obecnie brak na nim nagrobków.

http://pl.wikipedia.org/wiki/Cmentarz_% ... w_Kolinczu

Na mapach wyglądał tak:

Obrazek Obrazek

Po kilkukrotnym przejściu uprawnego pola i przeskoczeniu głębokiego rowu weszliśmy na teren dawnego kirkutu ćwierćtysięcznej żydowskiej społeczności sprzed ćwierć wieku.
Oprócz nietypowych gatunków i egzemplarzy drzew, NIC nie sugeruje wyjątkowości tego miejsca, które nota bene jest dośc urokliwe dzięki spiętrzeniu sąsiadujących z nim strug...

Obrazek Obrazek

Cytat ze źródła: http://naszekaszuby.pl/modules/artykuly ... icleid=115

W 1772 r. w dobrach szlacheckich powiatu tczewskiego odnotowano 320 Żydów, w powiecie nowskim było ich 57, natomiast w powiecie świeckim 145, z czego także zdecydowana większość przypadała na dobra szlacheckie (119 osób). Na całym Pomorzu Gdańskim znajdowały się zaledwie cztery synagogi wiejskie, z czego trzy na Kociewiu: w Kolinczu (pow. tczewski), Bukowcu (pow. świecki) i Kulmadze (pow. nowski). W szlacheckiej wsi Kolincz należącej do Władysława Bystrama na ogólną liczbę 313 mieszkańców, zdecydowana większość, bo aż 232 osoby, była Żydami.
Zenon Hubert Nowak, Dzieje Żydów w Prusach Królewskich do roku 1772. Charakterystyka, [w:] Żydzi w dawnej Rzeczypospolitej. Materiały z Konferencji „Autonomia Żydów w Rzeczypospolitej szlacheckiej”, red. nauk. A. Link-Lenczowski, T. Polański, Wrocław 1991, s. 136-143; W. Odyniec, Położenie ekonomiczne, s. 134-135; G. Dabinnus, dz. cyt., s. 75-76, 83.

Gdzie mogła znajdować się ta synagoga... :scratch

Awatar użytkownika

mploszaj
Przybysz
Przybysz
Reakcje:
Posty: 6
Rejestracja: 12 kwie 2015, o 18:43
Lokalizacja: Rybnik
Kontakt:

Re: Żydzi z Kolincza

#12

Post autor: mploszaj » 25 kwie 2015, o 07:49

Jestem pod wrażeniem Waszych dociekań :-) Najlepsze w tym jest to, iż w MHŻP na mapie Kolincz jest, a na portalu Wirtualnego Sztetla go brak.
Podam to miejsce do uzupełnienia, bo to nie zwykle ważna informacja.
Co do synagogi, to na pewno była drewniana i mało prawdopodobne jest ustalenie jej położenia.

A cmentarze takie jak ten w Kolinczu, to jest to, co tygryski lubią najbardziej :hurra Dybuk Was żaden nie pogonił?

Nie pasuje mi jedynie ten krzyżyk na mapie...

Awatar użytkownika

Autor Tematu
be-good
Koordynator
Koordynator
Pisarz Miejski
Pisarz Miejski
Reakcje:
Posty: 4724
Rejestracja: 2 lut 2011, o 20:15
Znajomość języków obcych: English, Deutsch, Pусский
Lokalizacja: Najpierw Czyżykowo, potem Bajkowe, obecnie Górki, za jakiś czas - Rokitki :( ...
Podziękował : 124 razy
Otrzymał podziękowań: 93 razy
Płeć:
Kontakt:

Re: Żydzi z Kolincza

#13

Post autor: be-good » 25 kwie 2015, o 08:25

mploszaj pisze:(...) Nie pasuje mi jedynie ten krzyżyk na mapie...
mploszaj pisze:(...)Dybuk Was żaden nie pogonił?

Bez obaw :nono2 :nea .
Dla porównania - z cytowanej powyżej mapy z roku 1893 - oto duży cmentarz sporej, bogatej miejskiej społeczności żydowskiej w Starogardzie Gdańskim (nieco na wschód na mapie widoczny jest też Kolincz!):

http://www.kirkuty.xip.pl/starogardgd.htm http://www.sztetl.org.pl/pl/article/sta ... tarze/1970,/

Również oznaczony krzyżem :whistle . Jest oczywiste, że na ogół kartografowie dla oznaczania kirkutów używali innych symboli, ale nie działo tak się zawsze.
I pewnie tak było w przypadku cmentarza nieistniejącej już w XIX wieku wiejskiej społeczności, o której istnieniu dziś nawet niewielu historyków pamięta...

Obrazek

Źródło mapy: http://www.davidrumsey.com/luna/servlet ... mi=0&trs=4

W edycji: :nose - offtopikowo przypomniał mi się Polański w kontekście dybukowo-krzyżowym :lol: :

[BBvideo 425,350]
[/BBvideo]

Awatar użytkownika

zunia
Obywatel
Obywatel
Reakcje:
Posty: 589
Rejestracja: 16 mar 2011, o 20:55
Lokalizacja: Tczew:Bajkowe
Podziękował : 30 razy
Otrzymał podziękowań: 79 razy
Kontakt:

Re: Żydzi z Kolincza

#14

Post autor: zunia » 24 cze 2015, o 11:22

Cmentarz żydowski znajdował się długo jeszcze w dobrach rycerskich Kolincz, skąd przybywali Żydzi starogardzcy. Cmentarz
ten wspomniany jeszcze w spisie z 1846 r. został zamknięty w 1854 r.

To informacja z książki „Dzieje Starogardu” T.1 (pr. zbior. pod red. M. Kallasa)

ODPOWIEDZ