Historia fabryki skrzyń przekładniowych w Tczewie.

Tczew od ponad pół wieku znany jest w branży motoryzacyjnej jako miejsce produkcji skrzyń przekładniowych do samochodów ciężarowych i autobusów. Produkcja ta zlokalizowana jest w zakładzie, którego początki sięgają drugiej połowy XIX wieku a związane były z obsługą, naprawą i wytwarzaniem maszyn rolniczych. Pomimo tak odmiennego profilu produkcji w transformacjach jakim podlegał zakład widać wyraźnie proces ewolucji a nie przypadek.

Czytaj więcej...

Wodociągi

Największym rezerwuarem wody średniowiecznego Tczewa była bez wątpienia Wisła. Nie zawsze, szczególnie zimą, była łatwo dostępna, dlatego też na terenie miasta wykopano kilka studni miejskich. Nie jesteśmy w stanie określić dokładniej ich lokalizacji, znajdowały się prawdopodobnie na terenie klasztoru Dominikanów (dzisiejszy plac św. Grzegorza) oraz Rynku (dzisiejszym Placu Hallera). W czasach nowożytnych studni publicznych przybywało, powstawały również studnie prywatne na tyłach domów bogatszych mieszczan. Pozwalały one na prowadzanie powszechnego w tamtych czasach rzemiosła - warzenia piwa. Po zajęciu miasta przez Prusaków przystąpiono do regulacji gospodarki wodnej. W obawie przed chorobami zakazano czerpania wody z Wisły oraz rozpoczęto kopanie nowych studni głębinowych. W 1802 r. wykopano studnie na Rynku, w roku 1814 pomiędzy kościołami, następnie przy ul. Pocztowej (obecna Jarosława Dąbrowskiego), w 1868 na Nowym Mieście i w 1878 roku przy ul. Wodnej. W wieku XIX studnie miejskie zostały zastąpione przez nowe urządzenia hydrotechniczne – pompy. Chroniły one wodę przed zabrudzeniem oraz ułatwiały jej wydobywanie. Co ciekawe stworzenie wodociągów nie zahamowało powstawanie tych obiektów hydrotechniki. W niektórych dzielnicach pompy powstały po wojnie z racji niedoborów wody lub braku systemu wodociągowego.

Czytaj więcej...

Kombinat Malinowo

Kombinat Ogrodniczy Malinowo (PGR) powstał w roku 1954. W swoim czasie był największym tego typu przedsiębiorstwem w dawnym województwie gdańskim i jednym z największych w kraju. W 1960 posiadał 36 szklarnie o łącznej powierzchni 1,5 hektara, a z 22 hektarów na których uprawiano warzywa uzyskiwano rocznie kilkaset ton kapusty, marchwi, kalafiorów, ogórków i pietruszki oraz ok. 150 ton nowalijek. Do kombinatu należały również sady z 4000 drzew, a także uprawa kwiatów. W maju 1960 r. kombinat zwiedzała delegacja chińska pod przewodnictwem zastępcy członka Biura Politycznego KC KPCh i wicepremiera ChRL Po I-Po. W 1975 r. zakończono budowę szklarni typu bułgarskiego o łącznej powierzchni 11 hektarów. Zwiększyło to produkcje ogórków i pomidorów do 950 ton rocznie. W tym samym roku oddano do użytku budynek biurowy z 23 pomieszczeniami, częścią gastronomiczną na 340 osób i hotelem Carina na 100 miejsc noclegowych. W szczycie swojej potęgi kombinat gospodarował na 488 hektarach powierzchni, w tym na 25 ha pod szkłem, i zatrudniał ok. 1200 osób. Kombinat upadł na początku lat 90. Część budynków rozebrano, kilka przeznaczono na inne cele m.in. kotłownia stała się składem budowlanym, przychodnia przyzakładowa i laboratorium Powiatowym Urzędem Pracy. Jedynym wciąż funkcjonującym obiektem nieistniejącego „Malinowa” jest hotel "Carina".  

Czytaj więcej...

Port wiślany

Z dawnych planów miasta z pierwszej połowy XVII wieku wynika, że mury były otoczone fosami. Przekazy źródłowe na temat fos są bardzo skąpe i niejednoznaczne. Fosa zewnętrzna była równocześnie fosą zamku i była połączona z Wisłą. Według Schultza południowa fosa pełniła od XIII wieku także funkcję portu. W owych czasach w to miejsce odbywał się transport ryb. Sambor II pobierał cło na Wiśle, a także miał dokonać napadu na jeden ze statków kujawskich. Z księgi wydatków komtura zamkowego w Malborku wynika, że z Tczewa do Malborka przewożono statkami zboże, drewno, cegły i dachówki. Przystań portowa znajdowała się bezpośrednio nad umocnionym brzegiem Wisły. Miejsce to nazywano Vorschuss lub Zusatz. Według niezachowanej, a znanej F. Schultzowi mapy, był to rodzaj ostrogi rzecznej prowadzącej w kierunku nurtu Wisły. W tym miejscu swoją przystań miał także prom tczewski. Według Schultza najwcześniejsza wzmianka o tym miałaby pochodzić z 1464 roku. Od końca XVII wieku port znajdował się w rejonie dzisiejszego bulwaru nadwiślańskiego im. Sambora II. Prawdopodobnie zajmował jego cały teren. Port pełnił ważną rolę w żegludze wiślanej, cumowały tu statki pasażerskie, barki towarowe i inne łodzie. W latach dwudziestych ubiegłego wieku pojawił się pomysł, aby włączyć port do gospodarki morskiej. Powstała przystań do przeładunku drewna, która została zniszczona przez powódź w 1924 roku. W 1925 roku zaczęto budowę sieci torów z szeregiem zwrotnic i uruchomiono cztery punkty przeładunkowe. Wraz z rozbudową portu a w małej kaszubskiej wiosce Gdyni zniknęły nadzieje w rozwoju funkcji portowych w Tczewie. W 1927r. na kilka godzin zacumował w Tczewie parowiec „Mickiewicz”. Transportował on prochy Juliusza Słowackiego. Kursowały tu również liczne statki pasażerskie cumujące do pływającej przystani pasażerskiej „Vistula”. W dzisiejszych czasach w Tczewie powstała przystań z pomostem i tarasem widokowym, która jest jednocześnie kawiarnią, restauracją i pubem.

Czytaj więcej...

Gazownia

30 listopada 1867 r. miało miejsce historyczne wydarzenie. Ulice naszego miasta zostały rozświetlone przez latarnie zasilane gazem. Nie byłoby to możliwe, gdyby nie uruchomienie miejskiej gazowni, pierwszej z ważnych inwestycji przybliżających Tczew do nowoczesności.

Czytaj więcej...

Cegielnia Miejska

Sambor II podejmując decyzje o budowie zamku i założeniu Tczewa musiał zabezpieczyć zaopatrzenie w materiały budowlane do wykonania swoich ambitnych planów. Podstawowym było oczywiście drewno pozyskiwane w okolicznych lasach, ale np. zamek, jako budowla militarna musiał być zbudowany z materiału trwalszego. Wobec braku dużej ilości odpowiedniego kamienia wykorzystano, cieszące się coraz większą powszechnością w ówczesnym czasie cegły, które wypalano korzystając z bogatych, lokalnych pokładów gliny.

Czytaj więcej...

Drożdżownia i cukrownia

W XIX wieku, na terenach przy ulicy Za Dworcem, mieściły się cukrownia i młyn. W związku z budową mostu przez Wisłę, w 1848 r. w obiektach cukrowni zorganizowano cementownię, a mechanizm młyna służył do przesiewania żwiru i transportu kamieni budowlanych. W związku z dalszym rozwojem miasta i napływem ludności, w Tczewie powstają nowe zakłady. Na terenach po byłej już cementowni ponownie pojawiają się cukrownie. 13.X.1879 r. rusza Cukrownia Tczewska założona przez A. Preussa, a w 1886 r. na terenie młyna zaczyna funkcjonować Cukrownia „Ceres” (Królewiecka).

Czytaj więcej...

Gospodarka

Działalność ekonomiczna ludności średniowiecznego Tczewa związana była z rzemiosłem, handlem i uprawą roli. Od rana do zmierzchu, można było dostrzec jak miejski zgiełk przeplata się z odgłosami działalności przeróżnych warsztatów. Aby prowadzić własną pracownię, należało posiadać uprawnienia mistrzowskie.

Czytaj więcej...

fb2